Konsultacja ortopedyczna — 07.08.2026, 09:45

lek. med. Damian Lipiński · Centrum Medyczne LX, Al. Jerozolimskie 65/79, 10 piętro · mężczyzna, 34 lata
Po co ta wizyta. To kontrola wyznaczona przez lek. med. Rafała Wiśniewskiego 29.07.2026 — z gotowym czynnościowym RTG kręgosłupa lędźwiowego, wykonanym 06.08.2026. Dr Wiśniewski jest na miesięcznym urlopie, dlatego kontrolę przejmuje inny ortopeda. Celem zdjęcia były cechy niestabilności, których nie widać w MR w pozycji leżącej.
Uwaga o źródłach. Część badań (MR 2015, MR 2020, RTG stawów biodrowych 2021) wykonano na Ukrainie, a opisy sporządzono po ukraińsku. Poniżej znajdują się ich pełne tłumaczenia na polski — dosłowne, z zachowaniem wszystkich wartości liczbowych i poziomów. Przy każdym opisie można rozwinąć oryginał ukraiński do weryfikacji, a skany oryginalnych protokołów i zdjęcia RTG dołączono w folderach obok tego pliku.

1. Trzy hipotezy robocze w ciągu 3,5 miesiąca

DataKtoHipoteza
19.05.2026ortopeda (teleporada)Dyskopatia + prawy staw biodrowy jako czynnik napędzający
29.07.2026lek. med. Rafał WiśniewskiNiestabilność odcinka lędźwiowego. Dyskopatię odrzucił
04.08.2026reumatolog lek. Marta SpirydowiczStawy krzyżowo-biodrowe. Zleciła celowane RTG SI, bez kontrastu
05.08.2026fizjoterapeuta mgr Jakub SucharskiStawy krzyżowo-biodrowe — niezależnie, punkt bólowy po stronie prawej

Dr Wiśniewski, 29.07, cytat: „w badaniach, które pan miał do tej pory robione, tam nie ma problemu tego typu [dyskopatii]”. Fizjoterapeuta, 05.08, o protruzjach z MR 2015: „These protrusions are very small, so they shouldn't be [the cause]”. Trzeci kolejny specjalista, który zdejmuje dyskopatię z roli głównej przyczyny.

2. Objawy — stan udokumentowany 05.08.2026

  • Sztywność poranna codziennie, trwa 1–2 godziny bez ruchu; ustępuje po porannej gimnastyce lub półgodzinnym spacerze.
  • Ból spoczynkowy w pozycji leżącej — po 5–10 minutach od położenia się na plecach, trwa ok. 10 minut, mija sam. Prawie codziennie.
  • Najgorzej w pozycji siedzącej — ból od momentu usiadnięcia, narasta. Na stojąco lżej.
  • Najsilniej prowokuje skłon w przód. Rotacja 1–2/10, rotacja w skłonie 3/10.
  • Aktualnie ból resztkowy po stronie prawej, 2/10 przy skłonie.
  • Bez promieniowania do nogi, drętwienia, parestezji, osłabienia siły i wybudzeń nocnych.
  • Objaw Lasègue’a ujemny obustronnie. Ból prawego biodra przy rotacji zewnętrznej, w pachwinie — nie w plecach.

Dwa ostatnie epizody

06.04.2026 — trening, skłon w przód z obciążeniem ok. 5 kg, ostry ból, upadek na podłogę, promieniowanie do prawej nogi z ograniczeniem ruchu. 26.07.2026 — ta sama pozycja ciała, bez obciążenia, poranna gimnastyka; początek po lewej, bez promieniowania, po tygodniu przemieściło się na prawo. W obu epizodach NLPZ zadziałał od pierwszej dawki (8/10 → 1/10 w jeden dzień).

3. Badania obrazowe — co jest, a czego nie ma

BadanieDataKraj / język opisuOpis radiologa
RTG lędźwiowy czynnościowy + AP/Bok06.08.2026PLWykonane wczoraj — przedmiot tej wizyty
MR całego kręgosłupa, Kijów20.07.2015UA — przetłumaczone niżejJest, pełny protokół
MR całego kręgosłupa, Kijów09.10.2020UABRAK. Tylko obrazy DICOM — w załączonym folderze
RTG stawów biodrowych, Kijów23.07.2021UA — przetłumaczone niżejJest, pełny opis + zdjęcia
RTG miednicy, Wrocław28.12.2023PLJest, pełny opis
MR odcinka szyjnego, Wrocław08.01.2024PLJest, pełny opis
RTG stawów krzyżowo-biodrowychzlecone 04.08.2026PLJeszcze niewykonane
USG obu kolantermin 12.08.2026PLJeszcze niewykonane

Celowanego zdjęcia stawów krzyżowo-biodrowych nigdy nie było. W 2023 wykonano przeglądowe RTG miednicy pod kątem stawu biodrowego, gdzie SI oceniono pobieżnie, bez projekcji skośnych.

4. MR kręgosłupa 20.07.2015, Kijów — pełny protokół (tłumaczenie z ukraińskiego)

Placówka: „Centrum Diagnostyczne MRI” Sp. z o.o., ul. M. Wasylenki 7, Kijów, Ukraina. Licencja AB nr 471134.
Aparat: Siemens Harmony 1,0 T, standardowy zestaw sekwencji, bez wzmocnienia kontrastowego dożylnego.
Opisujący: dr Pigur T.W. (podpis + pieczęć).
Oryginał: trzy protokoły drukowane w języku ukraińskim — zdjęcia w folderze Skany-protokolow-2015/. Tłumaczenie poniżej zweryfikowano bezpośrednio z tych zdjęć.

Odcinek lędźwiowy

Lordoza lędźwiowa fizjologiczna zachowana. Lewostronna deformacja skoliotyczna. Protruzje dysków:

  • L3–L4 — 0,18 cm, okrężna; kanał kręgowy 1,5 × 2,0 cm
  • L4–L5 — 0,34 cm, okrężna z przewagą po stronie lewej; deformacja worka oponowego + przerost więzadła podłużnego tylnego; kanał 1,5 × 2,0 cm
  • L5–S1 — 0,38 cm, przyśrodkowa; umiarkowana deformacja worka oponowego + przerost więzadła; kanał 1,5 × 2,2 cm

Więzadło podłużne tylne zagęszczone i pogrubiałe na poziomie L4–S1. Stożek rdzeniowy i korzenie ogona końskiego bez zmian.

Odcinek piersiowy

Kifoza piersiowa fizjologiczna zachowana. Guzki chrzęstne krążków najgłębsze na poziomach Th7–Th8 oraz Th11–Th12. Protruzje na siedmiu poziomach:

  • Th4–Th5 — 0,15 cm, przyśrodkowa
  • Th5–Th6 — do 0,22 cm, przyśrodkowa z przewagą po stronie lewej
  • Th6–Th7 — 0,17 cm, przyśrodkowa
  • Th7–Th8 — do 0,2 cm, okrężna
  • Th8–Th9 — do 0,13 cm, przyśrodkowa
  • Th9–Th10 — 0,13 cm, przyśrodkowa
  • Th11–Th12 — do 0,16 cm, przyśrodkowa

Kanał kręgowy na poziomie Th7 — do 1,5 cm. Tkanki przykręgosłupowe bez zmian.

Odcinek szyjny

Lordoza szyjna umiarkowanie wyprostowana → zwężenie przedniej przestrzeni podpajęczynówkowej. Osteofity na poziomach C3–C6. Protruzje:

  • C3–C4 — 0,13 cm, przyśrodkowa z przewagą po stronie lewej
  • C4–C5 — 0,15 cm, przyśrodkowa z przewagą po stronie lewej
  • C5–C6 — 0,15 cm, przyśrodkowa
  • C6–C7 — 0,18 cm, przyśrodkowa

Zwężenie otworów międzykręgowych C3–C6. Wymiar kanału C3–C6: 1,3 cm. Rdzeń kręgowy bez patologii.

Wniosek radiologa (oryginalny)

Cechy MR zmian zwyrodnieniowo-dystroficznych (obraz powikłanej osteochondrozy) kręgosłupa. Protruzje krążków międzykręgowych na wymienionych poziomach.

Zalecono: konsultacja neurologiczna.
Pokaż oryginał ukraiński (odcinek lędźwiowy)
Фізіологічний поперековий лордоз збережений. Лівобічна сколіотична деформація. Протрузії: • L3-L4 — 0,18 см, циркулярна; канал 1,5 × 2,0 см • L4-L5 — 0,34 см, циркулярна, акцент вліво; деформація дурального мішка + гіпертрофія задньої поздовжньої зв'язки; канал 1,5 × 2,0 см • L5-S1 — 0,38 см, медіальна; помірна деформація дурального мішка + гіпертрофія; канал 1,5 × 2,2 см Задня поздовжня зв'язка ущільнена/потовщена L4-S1. Конус і корінці кінського хвоста без особливостей. Висновок: МР-ознаки дегенеративно-дистрофічних змін (явищ ускладненого остеохондрозу). Протрузії МПД указаних локалізацій. Рекомендовано: консультація невролога.

5. MR kręgosłupa 09.10.2020, Kijów — badanie bez opisu

To badanie nie ma opisu radiologa — ani papierowego, ani elektronicznego, ani po ukraińsku, ani w żadnym innym języku. Zachowały się wyłącznie obrazy DICOM.

Parametry z metadanych DICOM: 173 warstwy, 15 serii, aparat Toshiba MRT200PP2 (ok. 1,5 T), pracownia MCD MRI, Kijów-Podol, badanie 09.10.2020, godz. 10:33. StudyInstanceUID 1.2.392.200036.9116.4.1.5908.7033.

W folderze DICOM-MR-2020-ledzwiowy/ wyodrębniono odcinek lędźwiowy — 59 warstw w 5 seriach: COR LOC (6), Sag T2 (11), Sag T1 (11), Sag T2 FSat (11), Ax T2 (20). Serie piersiowe i szyjne pominięto, są dostępne na życzenie. Podglądy PNG w podfolderze podglad-png/, prośba o opis po polsku w pliku PROSBA-O-OPIS.txt.

Wniosek praktyczny: bez opisu z 2020 roku nie da się stwierdzić, czy między 2015 a 2020 doszło do progresji. Uzyskanie opisu z płyty jest tańsze i szybsze niż nowe badanie MR.

6. RTG stawów biodrowych 23.07.2021, Kijów — pełny opis (tłumaczenie z ukraińskiego)

Placówka: Centrum Medyczne „INGO”, Kijów, Ukraina.
Opisujący: dr Iwaszyn O.O.; technik: Lesiuk O.W.
Metoda: radiografia stawów biodrowych w 2 projekcjach (AP + boczna). Dawka 0,3 mSv.
Skierowanie: traumatolog, z powodu zespołu bólowego okolicy lędźwiowej.
Oryginał: opis po ukraińsku (PDF) i cztery zdjęcia RTG — folder RTG-biodra-2021-Ukraina/.
Głowy kości udowych i panewki mają prawidłowy kształt. Głowy kości udowych są całkowicie przykryte brzegami panewek. Uwidocznione części kości udowych, biodrowych, łonowych i kulszowych mają prawidłową mineralizację i strukturę.

W spojeniu łonowym lewa kość łonowa jest o 2 mm wyżej niż prawa. Szpary stawowe w obrazie RTG: po stronie prawej nieco zwężona, po stronie lewej niezmieniona.

Spina bifida S1 w okolicy wyrostka kolczystego.

Powierzchnie stawowe gładkie i kongruentne, z prawidłową grubością warstwy korowej. Nie stwierdza się osteofitów, wyostrzeń kostnych ani sklerotyzacji podchrzęstnej. Uwidocznione tkanki miękkie bez cech ciał obcych RTG-pozytywnych ani zwapnień.

Wniosek radiologa

Spina bifida S1, zmiany zwyrodnieniowe prawego stawu biodrowego (I stopnia), deformacja spojenia łonowego.

Zalecono: konsultacja ortopedy-traumatologa.
Ważne rozróżnienie. Opis z 2021 roku nie zawiera rozpoznania konfliktu udowo-panewkowego typu cam. FAI typu cam pojawia się dopiero w polskim RTG miednicy z 28.12.2023 (sekcja 7). To dwa różne badania — nie należy ich mylić. Razem dają obraz: artroza I stopnia prawego stawu biodrowego (2021) + morfologia cam po tej samej stronie (2023), przy udokumentowanym bólu prawego biodra przy rotacji zewnętrznej (05.08.2026).
Pokaż oryginał ukraiński
Голівки стегнових кісток та кульшових западин мають нормальну форму. Голівки стегнових кісток повністю закриті краями кульшових западин. Візуалізовані частини стегнових, здухвинних, лонних та сідничних кісток мають нормальну мінералізацію та структуру. В лонному симфізі ліва лонна кістка на 2 мм вища ніж права. Рентгенівські суглобові щілини: справа дещо звужена, зліва не змінена. Spina bifida S1 в області остистого відростка. Суглобові поверхні гладенькі та конгруентні, з нормальною товщиною коркового шару. Остеофіти та кісткові загострення, субхондральний склероз не визначається. Візуалізовані м'які тканини не мають ознак рентген-позитивних сторонніх включень чи кальцифікатів. Висновок: Spina bifida S1, артрозні зміни правого кульшового суглоба (1 ступеня), деформація лонного симфізу. — консультація ортопеда-травматолога. Лікар: Івашин О.О.

7. RTG miednicy 28.12.2023, Wrocław — pełny opis

Centrum Medicover, Pracownia RTG Wrocław Globis, ul. Powstańców Śląskich 7A. Skierowanie: Katarzyna Rachwał-Siek (reumatolog). Opis: lek. med. Elżbieta Sobieszczyk, PWZ 1308849. Kod PDXR033, ICD9 88.110.

Szpary stawowe prawego i lewego stawu biodrowego — zachowane. Zarysy powierzchni stawowych gładkie.

Na zewnętrznym obrysie prawej kości udowej, na granicy głowy i szyjki — niewielkie uwypuklenie kostne ze spłaszczeniem anatomicznej „talii” uda. Wniosek: nadmierne kościotworzenie odpowiadające konfliktowi udowo-panewkowemu typu cam (FAI cam) po stronie prawej.

Otwory zasłonowe symetryczne. Szpary stawów krzyżowo-biodrowych — zachowane, bez zmian.

Wniosek: FAI typu cam prawego stawu biodrowego. Bez cech zmian zapalnych (sacroiliitis). Bez wyraźnych zmian zwyrodnieniowych powierzchni stawowych.

Uwaga metodologiczna: prawidłowe RTG nie wyklucza nieradiograficznej postaci osiowej spondyloartropatii — zmiany strukturalne na zdjęciu pojawiają się po latach. Dlatego reumatolog 04.08.2026 zlecił celowane RTG stawów krzyżowo-biodrowych.

8. MR odcinka szyjnego 08.01.2024, Wrocław — opis w oryginale

Tomma Diagnostyka Obrazowa, Grabiszyńska 269, Wrocław. GE SIGNA Creator. Nr MR/24/87. Skierowanie: Dorota Flis (neurolog). Bez kontrastu.

Lordoza szyjna zniesiona. Prawostronna rotacja odcinka szyjnego kręgosłupa.

Zmiany zwyrodnieniowe z obecnością osteofitów na krawędziach trzonów kręgowych. Zaznaczone obniżenie wysokości krążków m-k w poziomach C4/C5 i C5/C6 w częściach tylnych. Cechy początkowej dehydratacji krążka m-k C5/C6.

W poziomie C4/C5 dwuboczne uwypuklenie krążka m-k, które z osteofitami na tylnej krawędzi trzonu C4 zwęża zachyłki boczne kanału kręgowego i dolne ograniczenia otworów m-k; bez ewidentnych cech konfliktu korzeniowego. Cechy pęknięcia pierścienia włóknistego.

W poziomie C5/C6 dwuboczna z przewagą po str. prawej przepuklina krążka m-k modelująca worek oponowy, zwężająca zachyłki boczne kanału kręgowego w większym st. po str. prawej, gdzie odcinkowo koliduje z korzeniem nerwowym. Osteofity na tylnej krawędzi trzonu C5 zwężają otwory m-k w większym st. po str. lewej, z drażnieniem lewego korzenia nerwowego. Cechy pęknięcia pierścienia włóknistego.

Rdzeń kręgowy w odcinku szyjnym bez patologii. Nie wykazano stenozy kanału kręgowego.

9. Badania w toku — zlecone 04.08.2026 przez reumatologa

  • RTG stawów krzyżowo-biodrowych — celowane, bez kontrastu. Przygotowanie: bez napojów gazowanych + symetykon (Espumisan / Esputicon)
  • HLA-B27 — wymaga osobnej zgody, formalnie badanie genetyczne
  • CRP, czynnik reumatoidalny (RF), kwas moczowy

Wyników jeszcze nie ma. Logika prowadzenia podana przez reumatologa: jeśli brak cech choroby zapalnej i kryteria niespełnione → przyczyna ortopedyczna. Jeśli w zdjęciu SI odchylenia albo okaże się ono diagnostycznie niewystarczające → rozszerzenie do MR stawów krzyżowo-biodrowych.

Co reumatologia już wykluczyła w 2023–2024

Immunoblot na 16 markerów — ujemny. Przeciwciała anty-CCP — ujemne. Czynnik reumatoidalny — ujemny. ASO 133. Nie ma potrzeby powtarzania tej ścieżki od zera; niewykonany pozostawał wyłącznie HLA-B27.

10. Rehabilitacja — rozpoczęta 05.08.2026

Fizjoterapeuta mgr Jakub Sucharski zlecił pakiet 16 zabiegów: terapia manualna 3 (raz w tygodniu), ćwiczenia 3 (raz w tygodniu), elektroterapia — prądy interferencyjne 10 (codziennie, pn–pt przez 2 tygodnie). Leczenie opisał jako „mostly exercises, some mobilization of the joints”. Prądy skierowane na okolicę stawów krzyżowo-biodrowych, nie na odcinek lędźwiowy.

Uwaga do kolejności: pierwszy zabieg terapii manualnej warto zaplanować po opisie RTG SI — mobilizacja stawu krzyżowo-biodrowego przy aktywnym sacroiliitis to nie to samo, co przy dysfunkcji mechanicznej.

11. Leki i choroby współistniejące

  • Escitalopram 10 mg — codziennie, pod nadzorem psychiatry od 10.2025 (F32.1)
  • Mometazon donosowo
  • NLPZ doraźnie przy zaostrzeniach: DicloDuo 75 mg 2×1 (diklofenak 150 mg/dobę). W kwietniu i lipcu 2026 — dwa kursy w ciągu 3,5 miesiąca
  • W wywiadzie: GERD + zapalenie żołądka — istotne przy planowaniu NLPZ, zwłaszcza w połączeniu z escitalopramem
  • Przewlekłe: skrzywienie przegrody nosa, przewlekłe zapalenie migdałków, deformacja pęcherzyka żółciowego

12. Pytania na tę wizytę

  1. Co pokazało zdjęcie czynnościowe z 06.08 — czy jest niestabilność? To był jedyny cel skierowania.
  2. Proszę o zbadanie prawego stawu biodrowego. Ból przy rotacji zewnętrznej, w pachwinie; artroza I stopnia w RTG 2021 i cam-FAI w RTG 2023 — po tej samej stronie. Trzy kolejne konsultacje ortopedyczne pominęły to badanie.
  3. Czy wskazane jest czynnościowe RTG odcinka szyjnego? Planowano je w maju 2026 i nigdy nie zlecono, a tło jest udokumentowane: przepuklina C5/C6 z uciskiem prawego korzenia, zniesiona lordoza, epizod osłabienia chwytu 12.2023–01.2024.
  4. Kto prowadzi ten przypadek dalej — ortopeda czy reumatolog? Trzy różne hipotezy pierwotne w 3,5 miesiąca, każdy specjalista bez wglądu w wnioski pozostałych.
  5. Czy potrzebna jest osobna konsultacja opisująca RTG, czy wystarczy opis radiologa?

13. Materiały, które pacjent ma przy sobie

Pliki na telefonie / nośniku — do wglądu w gabinecie.

📁 DICOM-MR-2020-ledzwiowy/ — MR 09.10.2020 (Kijów), odcinek lędźwiowy, 59 warstw + podglądy PNG + prośba o opis 📁 RTG-biodra-2021-Ukraina/ — RTG stawów biodrowych 23.07.2021 (Kijów): 4 zdjęcia AP/bok + oryginalny opis PDF po ukraińsku 📁 Skany-protokolow-2015/ — zdjęcia oryginalnych protokołów MR 2015 po ukraińsku (lędźwiowy, piersiowy, szyjny)
Навіщо цей візит. Це контроль, який виставив lek. med. Rafał Wiśniewski 29.07.2026 — з готовим функціональним RTG попереку, зробленим 06.08.2026. Він у відпустці на місяць, тому контроль веде інший ортопед. Мета знімка — ознаки нестабільності, яких не видно на МРТ лежачи.
Про джерела. Частину досліджень (МРТ 2015, МРТ 2020, RTG кульшових 2021) зроблено в Україні, описи українською. У польській версії сторінки вони подані повним перекладом — дослівно, зі збереженням усіх цифр і рівнів, плюс розкривний оригінал для звірки. Скани протоколів і самі знімки — у теках поруч із цим файлом.

1. Три робочі гіпотези за 3,5 місяця

ДатаХтоГіпотеза
19.05.2026ортопед (онлайн)Дископатія + правий кульшовий як драйвер
29.07.2026lek. med. Rafał WiśniewskiНестабільність поперекового відділу. Дископатію відкинув
04.08.2026ревматолог lek. Marta SpirydowiczКрижово-клубові суглоби. Замовила прицільний RTG SI, без контрасту
05.08.2026фізіотерапевт mgr Jakub SucharskiКрижово-клубові суглоби — незалежно, больова точка справа

Wiśniewski 29.07: «w badaniach, które pan miał do tej pory robione, tam nie ma problemu tego typu». Фізіотерапевт 05.08 про протрузії 2015: «These protrusions are very small, so they shouldn't be». Третій спеціаліст поспіль знімає дископатію з ролі причини.

2. Симптоми — стан на 05.08.2026

  • Ранкова скутість щодня, тримається 1–2 години без руху; минає після ранкової гімнастики або півгодинної ходьби.
  • Біль у спокої лежачи — через 5–10 хвилин після того, як ляже на спину, тримається ~10 хвилин, минає сам. Майже щодня.
  • Найгірше сидячи — біль з моменту сідання, наростає. Стоячи легше.
  • Найбільше провокує нахил уперед. Ротація 1–2/10, ротація в нахилі 3/10.
  • Зараз залишковий біль справа, 2/10 при нахилі.
  • Немає іррадіації в ногу, оніміння, парестезій, слабкості, нічних пробуджень.
  • Проба Лясега негативна з обох боків. Біль правого кульшового при зовнішній ротації, у паху — не в спині.

Два останні епізоди

06.04.2026 — тренування, нахил уперед з вагою ~5 кг, різкий біль, впав на підлогу, віддавало в праву ногу з обмеженням рухів. 26.07.2026 — та сама позиція тіла, без ваги, ранкова гімнастика; почалось зліва, у ногу не пішло, через тиждень перемістилось праворуч. В обох епізодах НПЗП спрацював з першої дози (8/10 → 1/10 за день).

3. Знімки — що є, а чого немає

ДослідженняДатаКраїна / мова описуОпис радіолога
RTG попереку функціональний + AP/Bok06.08.2026PLЗроблено вчора — предмет цього візиту
МРТ усього хребта, Київ20.07.2015UA — перекладеноЄ, повний протокол
МРТ усього хребта, Київ09.10.2020UAНЕМАЄ. Лише DICOM — у доданій теці
RTG кульшових суглобів, Київ23.07.2021UA — перекладеноЄ, повний опис + знімки
RTG таза, Вроцлав28.12.2023PLЄ, повний опис
МРТ шийного відділу, Вроцлав08.01.2024PLЄ, повний опис
RTG крижово-клубовихзамовлено 04.08.2026PLЩе не зроблено
УЗД обох колінзапис 12.08.2026PLЩе не зроблено

Прицільного знімка крижово-клубових не було ніколи. У 2023 робили оглядовий RTG таза під питання кульшового, SI прочитані побіжно, без косих проєкцій.

4. МРТ хребта 20.07.2015, Київ — повний протокол

Заклад: ТОВ «Діагностичний центр МРТ», вул. М. Василенка 7, Київ. Ліцензія АВ №471134.
Апарат: Siemens Harmony 1,0 Т, стандартний набір послідовностей, без внутрішньовенного підсилення.
Описав: Пігур Т.В. (підпис + штамп).
Оригінал: три друковані протоколи українською — фото в теці Skany-protokolow-2015/.

Поперековий відділ

Фізіологічний поперековий лордоз збережений. Лівобічна сколіотична деформація. Протрузії:

  • L3–L4 — 0,18 см, циркулярна; канал 1,5 × 2,0 см
  • L4–L5 — 0,34 см, циркулярна з акцентом уліво; деформація дурального мішка + гіпертрофія задньої поздовжньої зв'язки; канал 1,5 × 2,0 см
  • L5–S1 — 0,38 см, медіальна; помірна деформація дурального мішка + гіпертрофія; канал 1,5 × 2,2 см

Задня поздовжня зв'язка ущільнена/потовщена на рівні L4–S1. Конус і корінці кінського хвоста без особливостей.

Грудний відділ

Грудний кіфоз збережений. Хрящові вузли найглибші на Th7–Th8 і Th11–Th12. Протрузії на 7 рівнях: Th4–Th5 0,15 см; Th5–Th6 до 0,22 см (акцент уліво); Th6–Th7 0,17 см; Th7–Th8 до 0,2 см циркулярна; Th8–Th9 до 0,13 см; Th9–Th10 0,13 см; Th11–Th12 до 0,16 см. Канал на рівні Th7 до 1,5 см.

Шийний відділ

Шийний лордоз помірно випрямлений → звуження переднього субарахноїдального простору. Остеофіти C3–C6. Протрузії: C3–C4 0,13 см (акцент уліво); C4–C5 0,15 см (акцент уліво); C5–C6 0,15 см; C6–C7 0,18 см. Звуження міжхребцевих отворів C3–C6. Канал C3–C6: 1,3 см. Спинний мозок без патології.

Висновок радіолога

МР-ознаки дегенеративно-дистрофічних змін (явищ ускладненого остеохондрозу) хребта. Протрузії МПД указаних локалізацій.

Рекомендовано: консультація невролога.

5. МРТ хребта 09.10.2020, Київ — дослідження без опису

У цього дослідження немає опису радіолога — ні паперового, ні електронного, ні українською, ні будь-якою іншою мовою. Лишилися тільки DICOM.

Параметри з метаданих DICOM: 173 зрізи, 15 серій, апарат Toshiba MRT200PP2 (~1,5 Т), MCD MRI, Київ-Поділ, дослідження 09.10.2020, 10:33. StudyInstanceUID 1.2.392.200036.9116.4.1.5908.7033.

У теці DICOM-MR-2020-ledzwiowy/ виділено поперековий відділ — 59 зрізів у 5 серіях: COR LOC (6), Sag T2 (11), Sag T1 (11), Sag T2 FSat (11), Ax T2 (20). Грудні й шийні серії пропущено, доступні за потреби. PNG-прев'ю в підтеці podglad-png/, прохання про опис польською — у файлі PROSBA-O-OPIS.txt.

Практичний висновок: без опису 2020 року неможливо сказати, чи була прогресія між 2015 і 2020. Отримати опис із диска дешевше й швидше, ніж робити нову МРТ.

6. RTG кульшових суглобів 23.07.2021, Київ — повний опис

Заклад: Медичний центр «ИНГО», Київ.
Описав: Івашин О.О.; лаборант: Лесюк О.В.
Метод: рентгенографія кульшових суглобів у 2 проєкціях (AP + бічна). ЕЕД 0,3 мЗв.
Скерування: травматолог, через больовий синдром у попереку.
Оригінал: опис українською (PDF) і чотири знімки — тека RTG-biodra-2021-Ukraina/.
Голівки стегнових кісток та кульшових западин мають нормальну форму. Голівки повністю закриті краями западин. Візуалізовані частини стегнових, здухвинних, лонних та сідничних кісток мають нормальну мінералізацію та структуру.

В лонному симфізі ліва лонна кістка на 2 мм вища ніж права. Рентгенівські суглобові щілини: справа дещо звужена, зліва не змінена.

Spina bifida S1 в області остистого відростка.

Суглобові поверхні гладенькі та конгруентні, з нормальною товщиною коркового шару. Остеофіти, кісткові загострення й субхондральний склероз не визначаються. Візуалізовані м'які тканини без ознак рентген-позитивних сторонніх включень чи кальцифікатів.

Висновок радіолога

Spina bifida S1, артрозні зміни правого кульшового суглоба (1 ступеня), деформація лонного симфізу.

Рекомендовано: консультація ортопеда-травматолога.
Важливе розрізнення. Опис 2021 року не містить cam-FAI. Cam-тип конфлікту з'являється лише в польському RTG таза від 28.12.2023 (розділ 7). Це два різні дослідження — плутати їх не можна. Разом вони дають картину: артроз I ст. правого кульшового (2021) + cam-морфологія з того ж боку (2023), при задокументованому болю правого кульшового при зовнішній ротації (05.08.2026).

7. RTG таза 28.12.2023, Вроцлав — повний опис

Centrum Medicover, Pracownia RTG Wrocław Globis, ul. Powstańców Śląskich 7A. Скерування: Katarzyna Rachwał-Siek (ревматолог). Описала: lek. med. Elżbieta Sobieszczyk, PWZ 1308849. Код PDXR033, ICD9 88.110.

Суглобова щілина правого і лівого кульшового суглоба — збережена. Контури суглобових поверхонь гладкі.

На зовнішньому контурі правої стегнової кістки, на межі голівки та шийки — невелике кісткове випинання зі сплощенням анатомічної «талії» стегна. Висновок: надмірне кісткоутворення, що відповідає cam-типу фемороацетабулярного конфлікту (FAI cam) справа.

Запірні отвори симетричні. Суглобові простори крижово-клубових суглобів — збережені, без змін.

Висновок: Cam-тип FAI правого кульшового. Ознак запального ураження (сакроілеїту) немає. Явних дегенеративних змін суглобових поверхонь не виявлено.

Методологічне застереження: нормальний рентген не виключає нерентгенологічного аксіального спондилоартриту — структурні зміни на плівці з'являються через роки. Саме тому ревматолог 04.08.2026 замовила прицільний знімок SI.

8. МРТ шийного відділу 08.01.2024, Вроцлав — опис в оригіналі

Tomma Diagnostyka Obrazowa, Grabiszyńska 269, Вроцлав. GE SIGNA Creator. № MR/24/87. Скерування: Dorota Flis (невролог). Без контрасту.

Lordoza szyjna zniesiona. Prawostronna rotacja odcinka szyjnego kręgosłupa.

Zmiany zwyrodnieniowe z obecnością osteofitów na krawędziach trzonów kręgowych. Zaznaczone obniżenie wysokości krążków m-k w poziomach C4/C5 i C5/C6 w częściach tylnych. Cechy początkowej dehydratacji krążka m-k C5/C6.

W poziomie C4/C5 dwuboczne uwypuklenie krążka m-k, które z osteofitami na tylnej krawędzi trzonu C4 zwęża zachyłki boczne kanału kręgowego i dolne ograniczenia otworów m-k; bez ewidentnych cech konfliktu korzeniowego. Cechy pęknięcia pierścienia włóknistego.

W poziomie C5/C6 dwuboczna z przewagą po str. prawej przepuklina krążka m-k modelująca worek oponowy, zwężająca zachyłki boczne kanału kręgowego w większym st. po str. prawej, gdzie odcinkowo koliduje z korzeniem nerwowym. Osteofity na tylnej krawędzi trzonu C5 zwężają otwory m-k w większym st. po str. lewej, z drażnieniem lewego korzenia nerwowego. Cechy pęknięcia pierścienia włóknistego.

Rdzeń kręgowy w odcinku szyjnym bez patologii. Nie wykazano stenozy kanału kręgowego.

9. Що в роботі — замовлено 04.08.2026 ревматологом

  • RTG крижово-клубових суглобів — прицільно, без контрасту. Підготовка: без газованих напоїв + симетикон (Espumisan / Esputicon)
  • HLA-B27 — потрібна окрема згода, формально це генетичне дослідження
  • CRP, ревматоїдний чинник (RF), сечова кислота

Результатів ще немає. Логіка ведення від ревматолога: якщо ознак запальної хвороби немає і критерії не виконуються → причина ортопедична. Якщо в знімку SI будуть відхилення або він виявиться діагностично недостатнім → розширення до МРТ крижово-клубових.

Що ревматологія вже виключила у 2023–2024

Імуноблот на 16 маркерів — негативний. Анти-CCP — негативні. Ревматоїдний чинник — негативний. ASO 133. Повторювати цей шлях з нуля не треба; незробленим лишався тільки HLA-B27.

10. Реабілітація — почалась 05.08.2026

Фізіотерапевт mgr Jakub Sucharski призначив пакет із 16 заходів: мануальна терапія 3 (раз на тиждень), вправи 3 (раз на тиждень), електротерапія — інтерференційні струми 10 (щодня, пн–пт два тижні). Лікування описав як «mostly exercises, some mobilization of the joints». Струми націлені на ділянку крижово-клубових суглобів, не на поперек.

Про послідовність: перший сеанс мануальної терапії варто ставити після опису RTG SI — мобілізація SI-суглоба при активному сакроілеїті це не те саме, що при механічній дисфункції.

11. Ліки й супутні стани

  • Есциталопрам 10 мг — щодня, під наглядом психіатра з 10.2025 (F32.1)
  • Мометазон назально
  • НПЗП при загостреннях: DicloDuo 75 мг 2×1 (диклофенак 150 мг/добу). У квітні й липні 2026 — два курси за 3,5 місяця
  • В анамнезі: ГЕРХ + гастрит — має значення при плануванні НПЗП, особливо в поєднанні з есциталопрамом
  • Хронічне: викривлення носової перегородки, хронічний тонзиліт, деформація жовчного міхура

12. Питання на цей візит

  1. Що показав функціональний знімок від 06.08 — чи є нестабільність? Це була єдина мета скерування.
  2. Прошу оглянути правий кульшовий суглоб. Біль при зовнішній ротації, у паху; артроз I ст. на RTG 2021 і cam-FAI на RTG 2023 — з того самого боку. Три ортопедичні консультації поспіль цей огляд пропустили.
  3. Чи потрібен функціональний RTG шийного відділу? Його планували в травні 2026 і так і не замовили, а фон задокументований: грижа C5/C6 з компресією правого корінця, випрямлений лордоз, епізод слабкості хвату 12.2023–01.2024.
  4. Хто веде цей випадок далі — ортопед чи ревматолог? Три різні первинні гіпотези за 3,5 місяця, кожен спеціаліст без доступу до висновків інших.
  5. Чи потрібна окрема консультація, яка прочитає RTG, чи достатньо опису радіолога?

13. Матеріали, які пацієнт має при собі

Файли на телефоні / носії — для перегляду в кабінеті.

📁 DICOM-MR-2020-ledzwiowy/ — МРТ 09.10.2020 (Київ), поперек, 59 зрізів + PNG-прев'ю + прохання про опис 📁 RTG-biodra-2021-Ukraina/ — RTG кульшових 23.07.2021 (Київ): 4 знімки AP/бік + оригінальний опис PDF українською 📁 Skany-protokolow-2015/ — фото оригінальних протоколів МРТ 2015 українською (поперек, груди, шия)